Czy można zbierać drewno z lasu – zasady i ograniczenia prawne stanowią fundamentalny obszar wiedzy dla każdego miłośnika przyrody, grzybiarza czy właściciela działki rekreacyjnej. Niezależnie od celu zbierania, znajomość obowiązujących przepisów jest niezbędna, aby uniknąć kar i chronić cenne zasoby leśne.

Podstawy prawne zbierania drewna w lasach

Obowiązek przestrzegania prawa leśnego wynika z ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Każda czynność związana z pozyskiwaniem drewna podlega regulacjom administracyjnym i wymaga często zgody nadleśnictwa lub zarządu jednostki leśnej. Prawo do spaceru i zbierania runa leśnego (grzybów, jagód) jest bezpłatne i niezależne od posiadania działki, jednak drewno – w postaci gałęzi, patyków czy całych pni – w większości przypadków wymaga zezwolenia. Nieznajomość tych przepisów może prowadzić do nałożenia na grzybiarza lub turystę dotkliwych sankcji.

Źródła przepisów

• Ustawa o lasach – reguluje zasady ochrony i gospodarki leśnej.
• Rozporządzenia Ministra Środowiska – określają szczegółowe warunki udostępniania lasów.
• Plan urządzenia lasu – dokument planistyczny zawierający informacje o możliwościach pozyskania drewna.
• Lokalne uchwały gminne – czasami nakładają dodatkowe ograniczenia w rejonie obszarów chronionych.

Na mocy tych akt prawnych każdy miłośnik natury może zorientować się, jakie czynności są dopuszczalne bez zezwolenia, a kiedy należy złożyć wniosek o wycinkę czy zgłosić odbiór gałęzi.

Ograniczenia i zakazy związane z pozyskiwaniem drewna

Zakres ograniczeń zależy od klasy ochrony lasu, przeznaczenia terenu i występowania gatunków chronionych. W lasach ochronnych czy parkach krajobrazowych zbieranie wszelkich elementów martwego drewna bywa całkowicie zabronione. W innych typach lasów istnieje możliwość nieodpłatnego korzystania z drobnego drewna, zwanego potocznie „jemiołuchą” lub „gałązkami na opał”, pod warunkiem że nie narusza się struktury drzew.

Zakres działań bez zezwolenia

• zbieranie i przetaczanie suchych gałęzi leżących na ziemi,
• pozyskiwanie drobnych patyczków na własny użytek,
• usuwanie niewielkich ilości odorodajnego drewna (w celach edukacyjnych lub rękodzieła).

Kiedy wymagane jest zezwolenie?

• wycinka drzew i krzewów – każdy gatunek;
• wyrąb gałęzi z drzew żywych;
• transport drewna – nawet własnoręcznie pozyskanego – po terenie leśnym,
• zbieranie drewna w lesie państwowym lub prywatnym w ilościach przekraczających standardowe użytkowanie gospodarstwa domowego.

Wnioski o wydanie zgody składa się do nadleśnictwa, które często wymaga uiszczenia opłaty za usługę urzędową. Procedura może trwać od kilku dni do kilku tygodni, w zależności od stopnia skomplikowania wniosku.

Praktyczne wskazówki dla zbierających drewno

Chcąc legalnie pozyskać drewno z lasu, warto zastosować się do poniższych porad, aby nie naruszyć ochrony przyrody i obowiązujących przepisów:

• Przed wyjściem do lasu skontaktuj się z lokalnym nadleśnictwem i dowiedz, jakie tereny są dostępne oraz jakie są stawki opłat.
• Zawsze dokumentuj pozyskanie drewna – wystawione zezwolenie trzymaj przy sobie w formie papierowej lub elektronicznej podczas akcji zbierania.
• Stosuj minimalną ingerencję w środowisko – nie łam żywych gałęzi, wybieraj gałęzie wraz z opadem naturalnym.
• Unikaj terenu obok siedlisk zwierząt chronionych oraz staraj się nie pozostawiać resztek po zbieraniu drewna.
• Zapoznaj się z mapą lasów i oznakowaniem – w niektórych obszarach mogą obowiązywać zakazy ruchu pojazdów mechanicznych.

Taka skrupulatność pozwoli na sprawne i zgodne z prawem zebranie potrzebnego drewna, a jednocześnie zminimalizuje negatywny wpływ na środowisko lasu.

Konsekwencje nieprzestrzegania przepisów

Naruszenie zasad może skutkować dotkliwymi karami finansowymi, a nawet odpowiedzialnością karną. Zgodnie z art. 163 Ustawy o lasach:

• za nielegalne pozyskanie drewna grozi mandat do kilku tysięcy złotych;
• w przypadku większych szkód leśnych można zostać pociągniętym do odpowiedzialności karnej,
• ponadto sprawca może zostać zobowiązany do naprawienia szkody – w praktyce oznacza to zapłatę wartości utraconego drewna oraz przywrócenie stanu środowiska.

Oprócz kar finansowych można utracić zaufanie lokalnej społeczności i dostęp do atrakcyjnych terenów. Warto więc podchodzić do tematu zbierania drewna z rozsądkiem i szacunkiem dla przyrody.

Alternatywne źródła i możliwości

Dla tych, którzy potrzebują drewna na opał lub do tworzenia rękodzieła, istnieją inne, całkowicie legalne źródła:

• skup od lokalnych właścicieli lasów – często drewno nienadające się do komercyjnej wycinki można nabyć taniej,
• zakładki przerobu drewna – odpady drzewne z tartaków, które po wysuszeniu sprawdzają się jako opał,
• programy społeczno-edukacyjne nadleśnictw – czasami organizowane są darmowe zbiórki gałęzi i konarów po zrębach.

Wykorzystując powyższe możliwości, unika się skomplikowanych procedur administracyjnych i jednocześnie wspiera lokalnych leśników oraz przedsiębiorców. To rozwiązanie korzystne zarówno dla przyrody, jak i dla naszego portfela.

Podsumowując, zbieranie drewna z lasu jest możliwe, ale obwarowane licznymi regulacjami prawnymi. Znajomość tych zasad i odpowiedzialne podejście pozwoli cieszyć się surowcem leśnym bez obaw o konsekwencje prawne oraz z poszanowaniem dla równowagi ekologicznej.