Jakie są etapy certyfikacji drewna – droga od drzewa do gotowego produktu to kompleksowy proces, który zapewnia, że każdy kawałek drewna pochodzi z odpowiedzialnie zarządzanego lasu i spełnia surowe normy międzynarodowe.

Etap 1: Pozyskiwanie surowca i planowanie gospodarki leśnej

Na samym początku kluczowe jest **zarządzanie** lasami zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Leśnicy opracowują plany gospodarki leśnej, biorąc pod uwagę różnorodność biologiczną, ochronę gleb i wód oraz potrzeby lokalnych społeczności. Planowanie obejmuje:

• inwentaryzację zasobów drzewnych,
• mapowanie siedlisk przyrodniczych,
• wyznaczanie obszarów ochronnych i produkcyjnych,
• ustalanie harmonogramu pozyskania surowca.

Poszczególne zbiory drzew muszą być zgodne z długoletnimi planami i decyzjami administracyjnymi. W ten sposób unika się nadmiernej eksploatacji, co chroni ekosystemy leśne oraz gwarantuje stałe odnawianie **zasobów**.

Etap 2: Znakowanie i identyfikacja surowca

Aby zapewnić pełną transparentność od momentu wyrębu, każde drzewo lub partia drewna otrzymuje unikalny numer identyfikacyjny. Znakowanie odbywa się na dwóch poziomach:

• znakowanie przestrzenne – wytyczenie obrębu wyrębu,
• znakowanie surowca – nadanie kodu każdemu pniowi.

Dzięki temu możliwe jest śledzenie pochodzenia drewna aż do konkretnej działki leśnej. Właściwa identyfikacja zapobiega **fałszerstwom** i nielegalnemu handlowi surowcem.

Etap 3: Obróbka i transport drewna

Po ścięciu drzewa następuje etap wstępnej obróbki – sortowanie, odgałęzianie, cięcie na kłody i transport do zakładów przemysłowych. Każda partia drewna jest rejestrowana w systemie łańcucha dostaw:

• rejestr drogowy i kolejowy,
• dokumentacja wagowa i jakościowa,
• wydruki etykiet zabezpieczających,
• monitorowanie warunków transportu.

Podczas transportu utrzymuje się ścisły nadzór nad parametrami fizycznymi (wilgotność, temperatura), aby uniknąć rozwoju szkodników. W ten sposób dba się o **jakość** surowca i eliminację zagrożeń fitosanitarnych.

Etap 4: Śledzenie łańcucha dostaw (Chain of Custody)

Wdrożenie systemu Chain of Custody (CoC) to klucz do uzyskania certyfikatu. Proces ten obejmuje:

• wewnętrzną kontrolę zakładu przetwórczego,
• evidencję przychodów i wyjść surowca,
• monitorowanie przepływu materiału w każdym dziale,
• wydzielanie magazynów dla surowca certyfikowanego i niecertyfikowanego.

System CoC zapewnia, że drewno trafiające do ostatecznego produktu jest w 100% pochodzenia certyfikowanego. Tylko wtedy klient może mieć pewność, że kupuje produkt zgodny ze standardami **FSC** lub **PEFC**.

Etap 5: Audyt wewnętrzny i przygotowanie dokumentacji

Przygotowania do audytu zewnętrznego rozpoczynają się od wewnętrznej oceny. Zakład analizy dokumentów i procedur przeprowadza kontrolę w następujących obszarach:

• dokumentacja leśna i transportowa,
• zgodność z procedurami CoC,
• systemowe instrukcje i ich realizacja,
• szkolenia personelu.

Warto przeprowadzić próbne audyty, aby wyłapać braki i wprowadzić korekty. W tej fazie kładzie się duży nacisk na kwalifikacje pracowników i ich zaangażowanie w utrzymanie standardów.

Etap 6: Audyt zewnętrzny i weryfikacja

Audytorzy z akredytowanych jednostek certyfikujących odwiedzają:

• teren lasu – w celu weryfikacji zgodności z planem gospodarki,
• zakład przetwórczy – aby sprawdzić rozwiązania CoC,
• dokumentację – od zezwoleń po rejestry sprzedaży.

W trakcie inspekcji zbierane są dowody, zdjęcia i wywiady z personelem. Audytorzy sprawdzają także przestrzeganie przepisów ochrony środowiska oraz wpływ działań na lokalne **społeczności**. W razie niezgodności wydawana jest lista działań korygujących, które należy wdrożyć przed kolejnym audytem.

Etap 7: Uzyskanie certyfikatu i ciągły nadzór

Po pozytywnej weryfikacji zakład otrzymuje oficjalny dokument potwierdzający spełnienie wymagań. Certyfikat jest ważny przez określony czas (zwykle 3 lata) i podlega corocznym audytom nadzoru. W ramach ciągłego monitoringu należy:

• prowadzić regularne wewnętrzne kontrole,
• aktualizować dokumentację przy zmianach w procedurach,
• szkolić nowych pracowników,
• informować klientów o statusie certyfikacji.

Dzięki temu odpowiedzialność za surowiec jest utrzymywana na każdym etapie, a producent może posługiwać się znakiem jakości FSC lub PEFC na opakowaniach.

Podsumowanie

Proces certyfikacji drewna jest wieloetapowy i wymaga zaangażowania różnych podmiotów – od leśników, przez przedsiębiorstwa transportowe, po audytorów. Kluczowe elementy to:

• staranna dokumentacja i planowanie,
• ścisłe przestrzeganie procedur Chain of Custody,
• transparentny monitoring surowca,
• rzetelne audyty wewnętrzne i zewnętrzne.

Dzięki tym działaniom drewno trafiające na rynek spełnia wymogi ochrony środowiska, wspiera lokalne ekosystemy i buduje zaufanie klientów. Certyfikacja jest więc gwarancją, że **środowisko**, ludzie i przyszłe pokolenia mogą korzystać z zasobów leśnych w sposób zrównoważony i bezpieczny.